Linh đạo “Từng bước một thôi”

Mừng sinh nhật thứ 60 của Đức cha Giuse Vũ Duy Thống.

Trong ba ngày từ 3-5/7/2012, Giáo phận Phan thiết tổ chức thường huần định kỳ cho linh mục đoàn.

Khởi đầu là buổi sáng 3/7, tĩnh tâm quý III tại nhà nguyện Tòa Giám Mục.

Từ chiều 3-4/7, cha Ernest Nguyễn Văn Hưởng, Chánh xứ Gx Chợ Đũi, nguyên Giám đốc ĐCV Thánh Giuse Sài gòn, trình bày Học Thuyết Xã Hội của Giáo Hội Công Giáo.

Sáng 5/7 dành cho thảo luận chung về học thuyết xã hội và sứ vụ loan báo Tin Mừng trong năm truyền giáo của Giáo phận.

Ban trưa, trong bữa cơm thân mật, Giáo phận mừng sinh nhật 60 của Đức Cha Giuse.Đức cha Phaolô Nguyễn Thanh Hoan đến chia vui. Linh mục đoàn, đại diện Chủng sinh, liên Tu sĩ cùng với quý Đức Cha dâng lời tạ ơn Chúa.

Cha Tổng đại diện GB Hoàng Văn Khanh thay mặt Giáo phận chúc mừng và bày tỏ tấm lòng tri ân cảm mến vì những gì Đức Cha đã làm đang làm và sẽ làm cho Giáo phận. Lẵng hoa tươi dâng lên biểu lộ lòng hiều thảo cảm mến của đoàn con cái.

Đáp lời, Đức Cha đọc mấy câu thơ nhân khởi đầu ngày bước vào tuổi 60.

Năm nay tuổi đã lục tuần.

Mắt mờ, tai lãng đôi chân nặng nề.

Thời gian gánh nặng lê thê.

Mười lăm năm nữa mới về nghĩ hưu.

Mọi người vổ tay chúc mừng trong niềm vui rộn rã.

Ngày 31.8.2009, Đức tân Giám mục Phan thiết - Giuse Vũ Duy Thống về nhận nhiệm sở.Đó là một ngày vui lớn của Giáo phận.Ai cũng tin tưởng hướng về một tương lai phát triển của Giáo phận. Gần 3 năm lãnh đạo, Đức Cha Giuse luôn chứng tỏ là một mục tử nhân lành được toàn thể mọi người kính trọng với biết bao trìu mến và hy vọng.

Nhân dịp này, xin được điểm lại linh đạo của Đức Cha Giuse qua 3 nét, theo tư tưởng của Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm (Nguồn: tgp-tphcm.org).

1.     Linh đạo Từng bước một thôi.

Đức Hồng Y John Henri Newmann, người đã can đảm giã từ vinh quang của một linh mục Anh giáo nổi tiếng tại đại học Oxford để trở thành chủng sinh trong một chủng viện Công giáo, rồi làm linh mục và là nhà thần học Công giáo nổi tiếng trước khi được nâng lên hàng Hồng y. Trong bước chuyển dịch đầy đau đớn từ Anh giáo sang Công giáo, có những lúc ngài cảm thấy tăm tối bao trùm chung quanh, không biết phải đi đường nào, và từ đó, ngài viết ra lời kinh nổi tiếng “Lead, kindly Light” với điệp khúc “One step enough for me” :

Dẫn con vững bước trên đường,

con không cầu thấy chân trời xa xôi.

Dẫn con,

dẫn con từng bước,

từng bước một thôi.

(Bản dịch của Cha Cố Đaminh Trần Thái Hiệp)

Xin Chúa dẫn đi từng bước thôi. Và khi bản thân người mục tử cảm nhận những tăm tối trong đời để xin Chúa dẫn mình đi từng bước một thôi, thì người mục tử cũng tìm cách dẫn đưa người khác từng bước một thôi. Không vội vã, không nặng nề nhưng nhẹ nhàng từng bước một thôi. Thiết nghĩ đó cũng là lối sống và cung cách làm việc của Đức cha Giuse trong tư cách mục tử của Dân Chúa.

Gần 3 năm đảm trách chức vụ Giám Mục chính tòa Giáo phận Phan thiết, Đức Cha Giuse đã thể hiện rõ nét nhất linh đạo “Từng bước một thôi”. Đến hành hương Đức Mẹ Tàpao, mọi người sẽ nhận thấy ngay từng bước một, trung tâm hành hương hôm nay đã mang một bộ mặt mới tươi trẻ và thoáng rộng hơn. Mỗi năm đều đặn có lễ phong chức Phó tế, Linh mục. Sau 2 năm ngài mới đặt cha Tổng đại diện…từng bước một thôi trong điều hành mục vụ.

Đức Cha Giuse viết những ca khúc nhẹ nhàng mà thấm đẫm linh đạo “từng bước một thôi”. Đôi khi, Một chút, Dấu Chân, Trầm Tư… Đôi khi và Chút chút nhưng mưa giầm thấm lâu. Dấu Chân và Trầm Tư mênh mang những suy tư và thao thức. Nét linh đạo này cho thấy ngài điều hành Giáo phận bằng cung cách sống nhẹ nhàng, vui tươi, dí dỏm và đôi khi lại rất nghệ sĩ với anh em linh mục trẻ.

2.     Linh đạo Nút vòng xoay.

Ở  Sàigòn, tại những trục lộ giao thông phức tạp với nhiều con đường dọc ngang lên xuống. Người ta thiết lập những nút vòng xoay như ở Hàng Sanh, Ngã Sáu… Nút vòng xoay có mục đích điều tiết giao thông. Giao thông có thể bị chậm lại đôi chút nhưng tránh được sự ùn tắc và nhất là tránh được tai nạn giao thông. Cuộc sống của một cộng đoàn, nhất là cộng đoàn lớn như một giáo phận cũng thế. Cuộc sống ấy bao gồm những tương quan đa chiều, và trong mỗi tương quan, lại có những khuynh hướng, lập trường, suy nghĩ và phán đoán khác nhau, đôi khi trái nghịch nhau. Vai trò của người lãnh đạo là điều tiết giao thông, làm sao để mỗi người, mỗi cộng đoàn có thể phát huy đặc sủng của mình, làm sao để mọi đặc sủng cùng quy về lợi ích chung, đồng thời tránh được những va chạm và tai nạn không cần thiết. Nói theo ngôn ngữ của Đức cha Giuse, “điều quan trọng là biết tôn trọng cái ‘khác’, và đừng bao giờ chuyển thể thành cái ‘khắc’. Những nét tương đồng sẽ giúp hiểu nhau, còn những nét khác biệt lại cần để yêu thương và hợp tác với nhau” (Trả lời phỏng vấn báo CG&DT). Một nhiệm vụ hết sức phức tạp và tế nhị, đòi hỏi sự nhạy bén và khôn ngoan đúng mức. Trong vai trò là Giám mục Chính tòa, Đức cha Giuse đã tích cực và nổ lực điều tiết giao thông, kiến tạo sự hiệp thông giữa mọi thành phần Dân Chúa trong giáo phận. Đó chính là linh đạo Nút vòng xoay của ngài.

3.     Linh đạo Hạt nắng vô tư. 

Trong bài ca “Khát vọng”, Nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn viết ca từ là một câu hỏi “Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư?”. Không biết nhạc sĩ này có phải là người Công giáo hay không, nhưng lời hỏi ấy và tiếng hát ấy mời gọi ta về với chính Chúa Giêsu trong Tin Mừng Matthêu khi Người dùng ngôn ngữ hình ảnh để nói đến tình thương của Cha trên trời: Mặt trời mọc lên cho kẻ lành cũng như người ác, mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất lương. Ánh sáng mặt trời chiếu soi trên tất cả mọi người và mọi miền, dù là người giầu hay người nghèo, người công chính hay người gian ác, kẻ lòng ngay cũng như kẻ bất lương. Chúa Giêsu đã dùng hình ảnh ấy để diễn tả về tình thương không tính toán, tình thương vô điều kiện của Thiên Chúa. Và chính hình ảnh ấy cũng soi rọi lối sống của Đức cha Giuse: không tính toán thiệt hơn, cứ chiếu soi ánh sáng, cứ làm tất cả những gì mình xác tín là tốt.

Tâm tình của ngài vẫn mãi là:

Xin làm hạt nắng vô tư,

Ươm thênh thang sớm, gieo dư tràn chiều.

Đó là 3 nét gợi lên phần nào cung cách sống và linh đạo của Đức cha Giuse. Nếu hiểu linh đạo là đường thiêng liêng thì đối với người Kitô hữu, chỉ có một con đường duy nhất là chính Đức Kitô. Mỗi linh đạo có thể làm nổi bật một nét đặc trưng nào đó nhưng tất cả đều quy vào Chúa Kitô. Cũng thế, ba nét linh đạo vừa trình bày đều phát xuất từ một động lực duy nhất là “Tình yêu Chúa Kitô thúc bách tôi”, cũng là khẩu hiệu giám mục của Đức cha Giuse. Khi được Chúa gọi làm Giám mục, Đức cha Giuse đã viết lá thư tâm tình với những người anh em bạn bè thân thiết rằng: “Hơn 15 năm trước, vì tình yêu Chúa Kitô thúc bách, mình đã dấn bước vào đời sống linh mục; bây giờ, cũng tình yêu Chúa Kitô thúc bách mình dấn bước vào đời sống giám mục”. Thiết nghĩ nếu hôm nay có ai hỏi, ngài cũng sẽ trả lời như thế. Vì tình yêu Chúa Kitô thúc bách, ngài đảm nhận nhiệm vụ được trao gởi. Chắc chắn rằng khi một mục tử đón nhận nhiệm vụ chỉ vì tình yêu Chúa Kitô thúc bách chứ không vì bất cứ tính toán hay ham muốn nào khác, thì mục tử ấy sẽ tận hiến đời mình cho đoàn chiên theo gương Vị Mục Tử Nhân Lành và theo châm ngôn của thánh Augustinô: “Với anh em, tôi là Kitô hữu; cho anh em, tôi là Giám mục”. Và cũng chắc chắn thêm một điều nữa: khi ra đi vì tình yêu Chúa Kitô thúc bách thì đi đâu và làm gì, người tông đồ cũng bình an thanh thản vì có Chúa đồng hành và trợ lực.

Từng bước một thôi, Nút vòng xoay, Hạt nắng vô tư, Làm nụ hoa trắng, Với cả tâm tình “chỉ là những bước đi trước sau trên cũng một thửa đất phụng sự”. Đây là 5 cuốn sách do Đức Cha Giuse viết và được xuất bản năm 2007.Năm cuốn sách “góp lại những suy niệm như chút ghi niệm ngày mùa, đồng thời cũng như một món quà gởi trao, mong gieo thêm ấm áp trên đường phục vụ”.(Lời ngỏ: Hạt nắng vô tư)

Tạ ơn Chúa đã ban cho Giáo phận Phan thiết một mục tử với những nét đẹp của linh đạo như thế. Một Giám mục và là một nhạc sĩ của những bài ca “Hạt giống tâm hồn” đã đi vào lòng người.

Cám ơn Đức cha Giuse đã cống hiến trọn vẹn năng lực, thời giờ và trí tuệ cho giáo phận Phan thiết thân yêu. “Hạt nắng vô tư” đã về Phan thiết và sẽ làm nên “Biển nắng mênh mông”! Vì như Đức Cha Giuse đã nói: “Từ nay, đơn giản, tôi là người Phan thiết”.

Kính chúc Đức Cha luôn sức khỏe, bình an và thanh thản, trong mừng vui và hy vọng.

Lm Giuse Nguyễn Hữu An