THƯ MỤC VỤ DỊP KHAI MẠC NĂM ÐỨC TIN

Kính gửi: anh em linh mục,anh chị em tu sĩ, chủng sinh

và cộng đoàn dân Chúa GP. Phan Thiết.

Ngày 11.10.2011, bằng tông thư / tự sắc PORTA FIDEI, Ðức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã công bố thiết lập Năm Ðức Tin trong Giáo Hội Công giáo, kéo dài từ 11.10.2012 (kỷ niệm 50 năm khai mạc Công Ðồng Vatican II) đến 24.11.2013 (kỷ niệm 20 năm công bố sách Giáo lý của Giáo Hội Công giáo), nhằm kêu gọi dân Chúa trên toàn thế giới rà soát lại, đào sâu và sống đức tin một cách trưởng thành và nhiệt thành hơn giữa lòng cuộc sống hôm nay.

Hưởng ứng lời kêu gọi của vị cha chung, với ý hướng canh tân hành trình sống đạo trong giáo phận nhà, mời anh chị em cùng bước vào Năm Ðức Tin với những điểm nhấn sau:

1. Rà soát lại niềm tin

Ðức tin là tổng hợp của hồng ân Chúa và nỗ lực con người; đức tin không ở dạng “tĩnh” của những gì đã hoàn thành, mà luôn ở dạng “động” của tình trạng luôn tăng trưởng và tiến tới. Chính vì thế, rà soát lại niềm tin phải được xem như nhiệm vụ thường xuyên của một lương tâm công giáo ngay chính và trưởng thành, nhất là trong thế giới hiện nay, lúc tín hữu công giáo đang phải đối mặt với trào lưu phản kháng ở nơi này hoặc phỉ báng ở nơi khác, đan xen với những ý thức hệ ít nhiều mang tính phân biệt, thù nghịch và loại trừ, khiến một số tín hữu bị khủng hoảng, nghi ngờ về sự hiện diện của Thiên Chúa, hoặc bị khủng bố phải rút vào sợ hãi rồi lặng lẽ xa rời đức tin.

Rà soát lại đức tin trước hết là tìm về cội nguồn, tái xác tín Chúa Giêsu là Ðấng cứu độ duy nhất của nhân loại, "chính nhờ Người với Người và trong Người", chúng ta mới nhận biết mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi là Cha và Con và Thánh Thần, đồng thời được dẫn vào trong sự sống thiên linh ấy qua mầu nhiệm Giáo Hội cùng với ơn thánh phong phú và sứ mạng bao la. Chính vì thế, trên logo chính thức của Năm Ðức Tin, ta thấy nêu cao ba mẫu tự JHS là viết tắt của cụm từ “Jesus Hominum Salvator”, nghĩa là “Giêsu Ðấng Cứu Ðộ loài người”, như một lời tuyên tín long trọng và như một hành vi tuyên xưng công khai của toàn thể Giáo Hội.

Ðối nghịch lại khuynh hướng dễ dãi của con người thời đại khoa học, vốn chỉ chọn tin và giữ những gì kiểm chứng được hoặc có lợi cho cuộc sống trước mắt, còn những chân lý siêu nhiên và cuộc sống mai hậu đều bị gạt bỏ tất cả, Giáo Hội mời gọi ta tái khẳng định đức tin một cách toàn diện và toàn vẹn. Trong Porta Fidei, Ðức Giáo Hoàng kêu gọi: "Hãy biến Kinh Tin Kính thành kinh nguyện hằng ngày", nghĩa là mỗi ngày hãy rà soát lại niềm tin của mình, sám hối và tuyên xưng lại một cách mới mẻ hơn, sống động hơn, như ý tưởng của Thánh Phaolô: "Tin ở trong lòng thì được nên công chính, xưng ra ngoài miệng mới được ơn cứu đoä" (Rm 10,10).

2. Ðào sâu đức tin

Nhưng để phòng thủ có hiệu quả trước nguy cơ che khuất đức tin của lối sống xa hoa hay bào mòn đức tin của cuộc sống khó khăn và chống đỡ thành công trước hoả lực của ba thù "ma quỷ, thế gian, xác thịt", tín hữu sau khi đã sám hối thanh luyện, còn phải biết canh tân và đào sâu đức tin về mặt tri thức bằng học hỏi Lời Chúa một cách hăng say hơn và tìm hiểu Giáo lý một cách chuyên chăm hơn. Thánh Augustino bảo "Hãy yêu đi, rồi làm gì thì làm". Trong ý hướng này, ta cần trang bị cho mình một tình yêu lớn để có thể say Lời Chúa và mê Giáo lý một cách tích cực hơn.

Không phải vô tình mà Năm Ðức Tin lại trùng khớp với thời điểm kỷ niệm 50 năm khai mạc Công Ðồng Vatican II và 20 năm xuất bản cuốn sách Giáo lý toàn cầu, mà hữu ý cho thấy điểm tựa cụ thể để đào sâu nội dung đức tin trước khi tìm ở nơi đâu khác, hãy tìm ở nơi nguồn mạch là những công trình Giáo Hội đã suy tư, đúc kết và lưu truyền, tức là những văn kiện của Công Ðồng và sách Giáo lý cho toàn thế giới.

Nhưng đức tin không thể giản lược vào mặt tri thức, dẫu đó là mặt nền tảng và cần thiết vì "vô tri thì bất mộ", mà trong điều kiện nhân sinh, còn phải thể hiện và minh hoạ bằng đời sống cụ thể hằng ngày. Nói khác đi, việc đào sâu đức tin không thể tách rời khỏi việc cử hành đức tin một cách đều đặn, đầy đủ, đúng đắn theo như quy cách Giáo Hội ấn định và dựa trên tinh thần Giáo Hội nhủ khuyên. Chính ở đây, ta thấy lại ý nghĩa và vai trò của phụng vụ, cách riêng Bí tích Thánh Thể, như là "trung điểm và cao điểm" của việc thờ phượng, đồng thời cũng là sức sống của đức tin công giáo. Ngoài ra, lòng sùng kính Ðức Trinh Nữ Maria và các thánh cũng như các việc đạo đức bình dân cũng cần đi vào chiều sâu bền bỉ và được thanh lọc khỏi những tình cảm chóng qua vô bổ, để đức tin được rạng rỡ hơn.

3. Làm chứng đức tin

Ðức tin là hồng ân chúa ban, nhưng đức tin ấy muốn lớn lên cũng cần được nuôi dưỡng hằng ngày. Ngày xưa, trước thái độ "tự đủ" của một số tín hữu, muốn giới hạn đức tin vào trong những sinh hoạt đạo đức thuần tuý mà không màng chi đến việc bác ái liên quan đến đời sống của anh chị em chung quanh, thánh Giacôbê đã chỉ vẽ ngọn nguồn và để lại câu nói thời danh "Ðức tin không có việc làm là đức tin chết" (x.Gc 2,14-18).

Thật vậy, tuyên xưng đức tin là một thái độ sống toàn diện, bao trùm từ tâm tưởng đến lời nói và hành vi. Nói mình tin Thiên Chúa mà gạt bỏ không yêu thương anh chị em thân cận là hình ảnh của một đức tin còn thiếu, vì mến Chúa đi đôi với yêu người mới làm nên trọn vẹn đời sống đức tin.Và nói mình tin Thiên Chúa mà không sống đời luân lý thì chẳng những đức tin ấy còn yếu mà xem ra đã trở thành phản chứng gây nguy hại cho bản thân và cho cuộc sống cộng đoàn. Tất nhiên, đức tin dẫn khởi cho đức ái, nhưng chính đức ái lại trở nên nguồn mạch nuôi dưỡng làm cho đức tin lớn lên và kết sinh hoa trái.

Nói mình tin Thiên Chúa mà sống không tuân thủ giới răn của Chúa là dạng thức của một đức tin "phân liệt". Ðạo và đời là hai lãnh vực khác nhau, nhưng phải hoà quyện với nhau, làm sao chấp nhận cảnh "đạo đời điên đảo đá đưa đôi đàng"? Nói mình tin Thiên Chúa mà không tuân theo giáo huấn của Giáo Hội thì chẳng khác nào thái độ sống đức tin "nửa vời". Không muốn sử dụng phương tiện cứu rỗi do Giáo Hội đề ra, làm sao đến được với ơn cứu rỗi một cách hiệu quả?

Trong viễn tượng này, Năm Ðức Tin trở thành thời gian hồng ân thúc giục tín hữu thể hiện đức tin một cách sống động qua những chứng tá kiên cường tại gia đình, nơi giáo xứ cũng như ở những nơi mình hiện diện, bên anh chị em đồng đạo hay giữa những người chưa nhận biết Chúa. Cụm từ "cánh cửa đức tin" không chỉ diễn tả lời mời gọi tín hữu tích cực mở rộng đời mình đón nhận đức tin, mà còn hàm chứa lời thúc giục tín hữu nỗ lực chu toàn sứ mạng truyền giáo, là cũng biết mở rộng cánh cửa đức tin ra cho nhiều người khác cùng vào tham dự nữa.

4. Sống Năm Ðức Tin

Rà soát lại đức tin, đào sâu đức tin và làm chứng đức tin: đó là ba nhịp trong hành trình sống năm đức tin của giáo phận chúng ta. Ba nhịp này có thể nối tiếp theo nhau hoặc xuất hiện đồng bộ với nhau trong những sinh hoạt đức tin. Rà soát lại đức tin mở ra tâm tình tạ ơn và sám hối, đồng thời hướng đến việc củng cố mặt yếu và tăng cường mặt còn thiếu trong đời sống đức tin; đào sâu đức tin mở ra việc học hỏi Giáo lý công giáo và giáo huấn của Giáo Hội, cách riêng các văn kiện của Công đồng Vatican II, đồng thời hướng đến việc chân thành và trung thành tuyên xưng đức tin; làm chứng cho đức tin mở ra các việc cử hành trong đời sống phụng vụ và đạo đức một cách trang trọng và sốt sắng, đồng thời nỗ lực sống bác ái chia sẻ và nhiệt thành tham gia công tác truyền giáo tại địa phương.

Cụ thể, trên bình diện cá nhân, mỗi tín hữu quyết tâm thể hiện đức tin của mình cách trọn vẹn nhất qua những phận vụ "giữ, tin, xin, chịu" do Giáo lý Công giáo đề ra; và trên bình diện tập thể giáo xứ, mọi người quan tâm tuyên xưng và nêu gương sáng đức tin cho những người xung quanh mình.

Mỗi ngày, khi gặp thánh giá hoặc logo năm đức tin ở bất cứ nơi đâu, chúng ta hãy thầm thĩ dâng lên lời nguyện vắn tắt sau đây: "Lạy Chúa, con tin, xin nâng đỡ đức tin còn non yếu của chúng con" / “Credo, Domine, adauge nobis fidem” (Mc 9,24). Hy vọng với ơn Chúa, với sự chuyển cầu của Ðức Maria, với ý thức và cố gắng cao độ của từng người, giáo phận chúng ta sẽ sống năm đức tin với nhiều hiệu quả tích cực. Ðừng quên, theo nguyên ngữ latinh, động từ tin “credere” bao gồm hai từ “cor” và “dare”, nghĩa là gửi trao tấm lòng, vì thế tin trong nhãn giới một nhân đức đối thần cũng gọi đến tâm tình trông cậy và yêu mến nữa.

Lạy Mẹ Maria là Mẹ Thiên Chúa, cùng với Giáo Hội toàn cầu, giáo phận chúng con đang sốt sắng cử hành năm đức tin, năm xưa Mẹ đã được bà Êlisabet nhìn nhận là "kẻ đã tin", xin Mẹ giúp chúng con hôm nay cũng vận dụng hết tâm tình, biết sống đức tin công giáo cách trọn vẹn, để được trở nên những "tín hữu" gương mẫu giữa lòng xã hội địa phương. Amen.

+ Giuse Vũ Duy Thống

Gm. Gp. Phan Thiết