MeMaria.org
Radio Giờ Của Mẹ - Giờ Bình An - Giờ Tin Yêu - Giờ Hy Vọng
(714) 265-1512. Email: Kim Hà
banner
Google Search
memaria www  

Local Search
PayPal - The safer, easier way to pay online!
top menu :: mẹ maria :: đề mục chính :: lịch sử
Thay đổi kích cỡ chữ đọc:
  
Câu Chuyện Ptan # 10: Nỗi Buồn Mùa Thu
Thứ Ba, Ngày 3 tháng 1-2017

Câu chuyện PTAN # 10: Nỗi Buồn Mùa Thu

Có lẽ những chiếc lá mùa thu đã nhuộm vàng phần lớn thi ca nhân lọai.
Và dường như nếu không có mùa thu thì những cuộc tình sẽ không còn
lãng mạn, thế gian này sẽ không có mặt của thi nhân.

Ông Văn Cao đã khởi đầu sự nghiệp của mình bằng " Buồn Tàn Thu" để rồi cuộc đời của người nghệ sĩ tài hoa này cũng tàn theo Giai Phẩm Mùa Thu (trong Nhân
Văn Giai Phẩm). Ông mất đi trong cảnh khốn cùng để lại cho đời một kho
tàng âm nhạc quí giá , cùng sự thương tiếc ngậm ngùi và bao điều suy
ngẫm.

" Cây đại thụ" Phạm Duy phỏng theo một bài thơ Tây, phổ bản "Mùa Thu Chết", để rồi tên tuổi cũng đã chết theo mùa thu ở cái "thị trấn giữa đàng" bên tận xứ Cali, bởi cái tính kênh kiệu và nói năng đôi điều phản trắc, chỉ để lại cho những người từng hâm mộ ông sự chua xót, bẽ bàng. Ở Việt nam ta, nếu " con nai vàng ngơ ngác đạp trên lá vàng khô "đã làm nên Lưu Trọng Lư, thì bên Tây "Les Feuilles Mortes" đã khắc sâu tên tuổi Jacques Prévert trong lòng những người mê thơ,
yêu nhạc.

Riêng cái thằng vừa nhà quê vừa ít chữ như tôi dĩ nhiên không thể nào
làm nỗi một câu thơ và cũng chẳng mò ra được một nốt nhạc, vậy mà tâm
hồn lại rất dễ bị đắm chìm trong những lời thơ tiếng nhạc - đặc biệt
có Mùa Thu trong đó. Nhưng trong tất cả những tác phẩm có bóng dáng
Mùa Thu trên thế gian này, cái bài làm tôi xúc động nhất, thuộc lòng
từ thời tấm bé, không phải là thơ, là nhạc, của ta hay tây, mà lại là
một bài văn xuôi rất …học trò của ông Thanh Tịnh.

" Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có
những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm hoang mang
của buổi tựu trường. Tôi quên thế nào được……….

Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm
nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp……."

Không biết ngày ấy ông Thanh Tịnh ở tận nơi đâu, mà sao cái cảnh ngày
đầu tiên ông đi học giống tôi như đúc. Tôi cũng được mẹ nắm tay dẫn đi
trên con đường làng Phú Hội, cũng vào một buổi sáng có ( một chút)
sương thu và gió lạnh.

Một năm sau mẹ tôi qua đời, bỏ lại tôi một mình đi trên con đường dài
và hẹp đó với bóng dáng yêu dấu của bà. Rồi cũng một năm sau nữa, cha
tôi đang dạy học ở trường PhápViệt thì được Việt Minh đưa ra Liên Khu
Năm làm "công tác xóa nạn mù chữ". Tôi trở thành thằng bé mồ côi, phải
về ở với ông bà nội. Mỗi ngày tôi vẫn đi trên con đường làng ấy, nhưng
bây giờ tôi đến trường cùng một đám anh em bà con trạc tuổi. Sau này,
trong đám học trò dưới mái trường làng ngày ấy có vài thằng lên núi đi
làm ..kách mệnh, có đứa sớm thành liệt sĩ ; nhiều đứa làm quan làm
lính cộng hòa, cũng có lắm thằng đuợc Tổ Quốc Ghi Ơn ; đám còn lại là
nông dân năm tháng soi mặt với ruộng đồng, nhưng cũng có thằng trở
thành giáo sư, bác sĩ, lấy vợ rồi đóng đô luôn ở chốn thị thành, lâu
lâu dắt díu nhau về thăm làng cũ.

Vậy mà cái tình đồng môn của thời thơ ấu đó lại keo sơn gắn bó đến
không ngờ. Mấy ông nông dân có con cháu đi lính, được mấy ông bạn nhà
binh nhận về đơn vị chở che, xuống thành phố đi học có mấy ông bạn
thầy giáo hướng dẫn lo trường lo lớp, nơi ăn chốn ở ; đau bệnh thì có
mấy thằng bác sĩ chăm sóc thuốc men, xin vào nhà thuơng miễn phí. Mấy
thằng làm quan lâu lâu về quê chở cả đám nông dân ra thành phố tập
tễnh ăn chơi cho biết cái sự đời . Quân với dân còn hơn cả cá với
nước.

Rồi đùng một cái , tháng 4/75, bão tố bất ngờ ập xuống, kéo theo cơn
lốc đổi đời, cũng có niềm vui tương phùng nhưng cũng có nhiều bi thảm
: Mấy ông bạn trên núi hồ hởi về nắm chính quyền, mấy ông nông dân vốn
bao năm an nhàn với dồng áng bây giờ lại được mấy ông bạn chính quyền
ưu ái khuyên nên làm gương mang hết ruộng đất sung vào hợp tác xã,
giúp những thằng bạn cũ sớm trở thành vô sản, hầu cùng nhau " tiến
nhanh tiến mạnh tiến vững chắc " lên thế giới đại đồng . Mấy ông lính,
ông thầy, ông bác sĩ tự dưng trở thành " những con nai vàng ngơ ngác
", cuốn gói về quê nương náu để đợi chờ số phận, lại được mấy ông bạn
nông dân ngày trước cho gạo cho tiền, chí ít cũng đãi đằng được một
chầu thịt gà rượu đế, tiễn đồng môn cũ đi vào "trường cải tạo". Một ít
vào trường sơ cấp, trung cấp trong nam, số còn lại được ưu ái ra
trường cao cấp tận vùng núi rừng Việt Bắc.

Sau sáu, tám , rồi mười năm, thằng nào còn sống mang tấm thân tàn tạ
ra tù, kẻ thì vượt biển, người thì đi diện HO, lưu lạc tha phương, bỏ
lại sau lưng con đường quê, ngôi trường làng cũ với biết bao kỷ niệm
êm đềm. Đất khách gặp nhau, chỉ còn biết vỗ vai an ủi:

Qua cơn mờ mịt binh đao
đứa còn đứa mất ba đào tang thuơng
Lạc loài trên chính quê hương
thôi thì gió cuốn mười phương cũng đành

Định cư xong, lo góp tiền gom bạc gởi về cứu đói mấy ông bạn nông dân
, bây giờ đã bạc cả mái đầu mà còn trắng cả đôi tay. Còn mấy ông sớm
chọn cho mình lý tưởng, bỏ trường lên núi hồi còn son trẻ, bây giờ một
số phục viên về nằm nghỉ mát, mỗi ngày uống trà ngắm mấy cái " bằng
khen", mấy cái huy chương "dũng sĩ" treo tòn ten trên vách mà suy ngẫm
cuộc đời, vui buồn lẫn lộn.

Rồi cũng vào một mùa thu, từ đất khách tôi về lại quê hương. " Mùa thu
năm ấy tôi ra đi, mùa thu này nữa tôi..trở về". Khoảng cách giữa hai
mùa thu .. vậy mà cũng đã hai mươi năm.Tôi về để tìm lại ngôi mộ của
cha tôi được mấy người bạn tù chôn cất sơ sài trên núi bên ngoài trại
cải tạo Đá Bàn. Ông đã chết sau hai năm bị giam trong trại tù này,
cũng vào một ngày cuối thu ảm đạm. Tôi nhờ người cải táng, đưa ông về
nằm bên cạnh mẹ tôi và ông bà nội trong nghĩa trang gia tộc.

Tôi đi một vòng thăm lại làng xưa. Đám bạn bè cũ bây giờ chẳng còn mấy
đứa, thằng chết, kẻ ra đi, gởi thân khắp bốn phương trời. Hôm nay, tôi
lại đi trên con đường làng cũ, vẫn con đường dài và hẹp mà ngày xưa mẹ
tôi âu yếm dắt tay tôi tới lớp. Hôm nay cũng có nhiều sương thu và gió
lạnh, tôi đi một mình trơ trọi, chỉ còn đâu đây bóng dáng, tiếng nói
tiếng cười của đám bè bạn ngày trước:

Tôi về đứng trước ngôi trường cũ
nhìn xuống làng xưa chạnh nỗi niềm
nhấp nhô những mái nhà rêu phủ
thương hải tang điền mấy biến thiên
Tôi về xuôi một dòng sông chảy
con nước vô tình lặng lẽ trôi
hiểu nghĩa cuộc đời đành không thể
hai lần tắm ở một dòng thôi
… Tôi về - có phải sông về biển
sao nghe từng con sóng não nề
như thể bây giờ là cổ tích
tôi về - chỉ gặp lại mình . . .tôi

Nghe nói nhờ tiền tài trợ của Ngân Hàng Thế Giới, nên ngôi trường vừa
dược xây cất lại khang trang. Có lẽ học sinh cũng vừa mới tựu trường,
nên cờ xí khẩu hiệu còn đỏ cả sân trường. Cái trường mang tên làng
làng Phú Hội ngày xưa bây giờ đã được đổi tên thành "Trường PTCS Lê
văn Tám". Nhìn các em bé sắp hàng vào lớp mà lòng tôi cứ bâng khuâng.
Không phải vì vừa mới tìm lại được bóng dáng của mình ngày trước, mà
vì thấy thương và tội nghiệp cho các cháu học trò.

Không biết mỗi ngày phải học thuộc lòng những bài thơ ngợi ca những
lãnh tụ, anh hùng , những bài thơ kiểu "Khóc ông Lê Nin" của nhà thơ
lớn Tố Hữu, có bao nhiêu em đã " từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, mặt
trời chân lý chói qua tim" (thơ T.H) , và liệu các em có còn nhớ đuợc
cái bài văn xuôi " hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều
và trên không có những đám mây bàng bạc.." hồn nhiên và dễ thương của
ông Thanh Tịnh mà thế hệ cha ông ai cũng nằm lòng ? Các em có xót xa
khi biết trường của các em mang tên "anh hùng Lê văn Tám".mà các em
được dạy như là một tấm gương., lại là một người không hề có thật .(
mà chỉ là nhân vật trong phim truyện của đạo diễn Phan Vũ ( Xem báo
Thế Giới (Hà Nội) số 39 (154) ngày 27/9/04 , trang 22-23, website
Talawas ngày 11..10. 04 tác giả Quang Hùng, đài BBC chương trình ngày
15.10.04)

Rồi mới đây bà hiệu trưởng Trần Thanh Vân đầy quyền uy ( dưới những ô
dù) kéo theo một nhóm thầy cô vây cánh của trường chuyên Lê Quí Đôn
nào đó ở "thành phố mang tên Bác" thản nhiên lấy tiền đô la, làm hồ sơ
ma nhận cả một đám học trò dốt nát, con cháu của những đại gia và các
ngài quan lớn (trong đó có con trai của đồng chí chánh thanh tra sở
giáo dục thành phố) vào ngôi trường chuyên một thời có tiếng .

Tôi nghiệp, chẳng lẽ mới lớn lên, các em đã phải học những điều gian
dối, và tương lai các em sẽ ra sao với một nền giáo dục và văn hóa
"phong bì " ?

Cũng may mà các em còn bé và ở tận một vùng quê, nên không biết nhiều
về đạo đức của các nhà "mô phạm", những " nhất tự vi sư bán tự vi sư "
một thời được dân chúng trải chiếu hoa mời ngồi dưới mái đình làng.

Ngoài Hà Nội, có lẽ vì thành phố thủ đô trử tình với mùa thu và hương
hoa sửa, nên ông thầy già trưởng khoa Đỗ Tư Đông "khả kính" ở trường
Cao đẳng Truyền Thanh Truyền Hình nhà nước "lấy điểm gạ tình" một số
nữ sinh viên . Thầy chỉ cho điểm cao khi nào trò hoàn thành nhiệm vụ
"trả bài" cho thầy trong khách sạn!

Dưới cái tỉnh Bình Phước mới toanh, nên thầy Lê Hoàng Sang, hiệu
trưởng trường Lê văn Tám (lại Lê Văn Tám!) cũng vừa làm một điều vô
cùng tân tiến: bắt các cô giáo chưa chồng phải uống rượu cùng các quan
lớn địa phương, bất kể trưa chiều hay trước giờ lên lớp. Nếu lỡ gọi
các quan già bằng"chú" mà không phải bằng "anh" thì bị thầy hiệu
trưởng nạt nộ đòi kỷ luật.

Mới đây trên đài BBC, ông Tạ Phong Tần, cán bộ sở thuơng Mại Du Lịch
Bạc Liêu, sau một khóa được đào tạo tại chức, đã công khai tuyên bố :"
Không ít tiến sĩ, thạc sĩ là những người biết diễn đạt những điều đơn
giản trở thành khó hiểu hoặc không ai hiểu nỗi " (nguyên văn).

Cầu mong cho các em học trò nhỏ ở quê tôi không nghe được mấy cái tin
"vui"này đăng đầy trên các tờ báo trong nước, để còn thấy mùa thu trên
quê nghèo vần còn một chút thơ mộng dễ thương.

Trước khi rời khỏi quê hương, tôi ghé lên thành phố thăm thằng bạn học
cũ, trước kia là một giáo sư tóan-lý-hóa nỗi tiếng của một trường
trung học lớn., Bây giờ ngồi bán thuốc lá ở vỉa hè. Con cái nó cũng đã
nghỉ học từ lâu để lăn vào cuộc sống, nên mấy cái bằng cử nhân toán nó
chỉ còn dùng để ..gói thuốc lá. Bỗng dưng tôi nhớ tới bài thơ của một
ông nhà thơ nào trong nước mà lòng thấy ngậm ngùi:

"Thầy có nhớ con không…?"
Tôi giật mình nhận ra người đàn ông áo quần nhếch nhác
người đàn ông gầy gò ngồi sau tủ thuốc ven đường.
"Thầy còn nhớ con không…?"
Câu lặp lại rụt rè rơi vào im lặng
hoa phượng tháng Năm rơi đầy vỉa hè
rụng xuống trên vai người thầy học cũ

"không… xin lỗi.. ông lầm…
Tôi chưa từng dạy học
Xin thối lại ông tiền thuốc… cám ơn!"
Cuộc sống cho ta nhiều quên, nhớ, vui, buồn
Thầy học cũ mười năm không lầm được
Thầy học cũ ngồi kia giấu mình sau tủ thuốc
giấu mình sau hoa phượng rụng buồn tênh.
Con biết nói gì hơn, đứa học trò tôn sư
người Thầy cũ lại chối từ kỷ niệm,
chối từ những bài giảng dạy con người đứng thẳng,
biết yêu anh em - đất nước - xóm giềng.
Đứa học trò vào đời với trăm nghìn giông bão,
Bài học ngày xưa vẫn nhớ mãi không quên.
Bên hè phố im lìm,
vành nón sụp che mắt nhìn mỏi mệt.
Câu phủ nhận phải vì câu áo rách
trước đứa học trò quần áo bảnh bao?
Tôi ngẩn ngơ đi giữa phố xá ồn ào,
những đứa trẻ con tan trường đuổi nhau trên phố.
Mười năm nữa đứa nào trong số đó,
sẽ gặp thầy mình như tôi gặp hôm nay?

Ngày rời khỏi quê hương, ngồi trên máy bay nhìn xuống, mùa thu Sài gòn
không có lá vàng rơi, cũng không có con nai vàng nào ngơ ngác, mà sao
tôi thấy như vàng cả không gian , ảm đạm cả đất trời. Tôi bỗng ngộ ra
một điều ngộ nghĩnh : Đâu phải chỉ có mấy ông nhà thơ, mấy ông nhạc sĩ
mới nhuộm buồn được mùa Thu, mà trên quê hương tôi, có những con người
dù chằng có một chút xíu tâm hồn nào, có khi không có cả quả tim, mà
cũng có thể làm cho mùa thu quê tôi .. buồn chết được.

Bắc Âu, mùa Thu 2006.

phạmtínanninh
16 August 2008

Print In trang | sendtofriend Email | back Trở về
  
Tin/Bài khác
Tân Phúc Âm Hóa Hôm Nay (5/28/2014)
Nhớ Về Ông Bà Ngô Đình Nhu (2/9/2014)
Hồi-ký Của Bà Ngô Đình Nhu (2/9/2014)
Bí Ẩn Đại Hồng Thủy Và Con Tàu Của Noah (9/2/2012)
Tấm Gương Do Thái (7/20/2012)
MeMaria.org -- Từ 15/4/1999 lần truy cập -- Kim Hà [Valid RSS]
Copyright © 2011 www.memaria.org. All Rights Reserved. Powered by VNVN System Inc.
Best view with IE 7.0, Fire Fox, resolution 1024x768